Tuesday, March 18, 2025

ХАНЬ МИНЬ

                                    ХАНЬ МИНЬ

Харах нүдэнд онцгойрч өлзий барьж гийсэн

Хайрлах зүрхэнд сондгойрч учрал бууж нийлсэн

Хайлах сэтгэлд мөнхөрч хайр болж нэгссэн

Ханьсах заяанд ижилсэж аяс нийлж гэрэлтсэн

           Хорвоод хослох тавилан минь

           Хотолд ганцхан заяа минь

Хийсэх навчинд шингэж бороо болж асгарсан

Будрах цасанд нэвчиж зул болж бадарсан

Эртлэх яргуйд уусаж дөл болж илчилсэн

Шилгээх цэцэгд нэгсэж ээж болж дэлбээлсэн

           Орчлонд  ховор хайр минь

           Олонд ганцхан хань минь                 

Дуудах нэрэнд өнгө өгч шүлэг болж үлдсэн

Дуурсах алдарт утга нэмж  дуу болж эгшиглэсэн

Хагацах зовлонд урагдаж уул болж залбирсан

Холын тэнгэрт уригдаж  үүл болж зочилсон

Эндэхийн ханийн тэнгэр минь

Тэндэхийн холын энгэр минь

Ц.Лувсандорж

2025 оны 3 дугаарын 19-ний өдөр


Monday, March 3, 2025

ҮГ ТАНЬ ҮНЭН ДҮРИЙГ ТАНЬ УРЛАНА

 

ҮГ ТАНЬ  ҮНЭН ДҮРИЙГ ТАНЬ УРЛАНА

 

Үг, үг, үг.  Үг бодлын тань илэрхийлэл. Үг зан үйлийн тань эхлэл. Үг иймд бодлоор тань, зан үйлээр тань өөрийн тань дүрийг  өрөөлийн  хуучин тархины сэтгэл хөдлөл, ой санамжийг захирч байдаг хэсэг  (амигдала)-д дахин хэзээ ч мартагдахгүйгээр урладаг. Үг тань таны үнэн дүрийг тэгэж өрөөлд өгүүлж байдаг. Зурж байдаг.

Өөрийн тань уурсахдаа голыг нь гонзойтол урсгасан, хараалын хар үгээр  иймд өөрийн тань хараалын хар аймшгийн дүр, сөрөг дүр өрөөлийн тархинд бодиттой бүтээгдэн мөнхөрч үлддэг. Өөрийн тань амьдрахдаа магнайг нь хагартал баясгаж хэлсэн сайхан хөг аялгуутай, гэгээн аяс өнгөтэй, гайхам, хайрлам үгээр тань  гэгээн төрх дүр тэнд мөн хайраар тод бүтээгдэн мөнхөрч бас оршдог.

Ийм л учраас  нэгэн цагт 7 тэрбум дундаас хайртай  ганц  минь гэж яваа хайран ганцхан  хайртдаа хараалын хар үгийг голыг гонзойтол санаатай, санаадгүйгээр хэзээ ч бүү хаягла. Тийм үгийг ганц удаа л унагахад л хайртын тань амигдалд таны дүр хараараар  зурагдан аймшгийн бүтээгдэнэ.Энэ нь жам юм.

Амигдала мартдаггүй. Тэгэхээр хайртын тань тархинд  тэгэж  зурагдсан таны аймшгийн хар дүр тань түүнд  хэзээ мартагдахгүйгээр тэнд мөнхөд оршино. Тэндээс таны өөрийн тань л үгээр бүтээгдсэн аймшгийн дүр тодрон, хараараа л мөнхөд дуудагдана. Энэ бас жам юм.

Таны нэрийг сонсоход амигдала хайртад тань аймшгийн хар дүрийг тань хайргүй илгээнэ. Таны утасны дуудлагыг харахад л амигдала хайртад таны аймшгийн хар дүрийг тань найргүй илгээнэ. Таны гэх бүхэнд амигдала хайртад тань аймшгийн хар дүрийг тань хайр, найргүй  илгээнэ. Харамсаар нь, үнэн нь  энэ юм. Амигдала мартдаггүй. Тэр худал авирладаггүй.

        Нэгэн цагт 7 тэрбумын дундаас хайртай ганц минь гэж явсан тэр ганц тань таны уурсахдаа голыг нь гонзойтол урсгасан хариуцлагагүй ганцхан үгээр урлагдан, хэзээ ч салахгүй, хэзээ ч мартагдахгүй таны  аймшгийн хар дүрээс тань нь тээр цагийн хайрт тань одоо айдаг болчихсон байгаа. Ийм үе түүнд ирэхэд  нэгэн цагийн хайрын ганц хайрт тань танаас  хол байхыг, холбоогоо таслахыг харин хамгаас илүүтэйгээр эрхэмлэн хүсдэг, хайрладаг болсон байгаа. Нэгэн цагийн хорвоогийн ганц хайрт тань ийм цаг ирэхэд тэгэж  эс чадваас харин таны өөрийн тань  үгээр  бүтээсэн аймшгийн хар дүр тань түүнийг дотроос нь эрт, хурдан идэж  дуусгана. Ингэдэг нь бас жам юм.

Иймд 7 тэрбумд 1 л тохиолдох хэмжээний ховор, ганц хайртыгаа  олсон, сонгосон  гэж зөнгөөрөө  хэрэв мэдэрч байвал хайртын тань  тархинд өөрийн тань үнэн дүрийг тань хайр, найргүй, яг үнэнээр л тод зурж,  мартагдахааргүй мөнхөлж үлдээх жамтай  хараалын хар үгийг түүндээ голыг нь гонзойтол  хэзээ ч, нэг ч удаа ч  бүү хаягла.

 Үг тань үнэн дүрийг тань өрөөлд  урладаг. Үүнийг  л санаж яв.  

 

Ц.Лувсандорж

2025 оны 3 дугаар сарын 3-ны өдөр